Bezpieczeństwo urządzeń rekreacyjnych, w tym dmuchańców, od lat stanowi przedmiot dyskusji w branży eventowej. Konstrukcje te wydają się proste, lekkie, intuicyjne w obsłudze. A jednak każdy z ich elementów – od jakości materiału, przez system kotwienia, po sposób nadzoru – wymaga ścisłego przestrzegania norm technicznych i procedur. W praktyce rodzi to kluczowe pytanie: kto faktycznie odpowiada za stan techniczny atrakcji – wynajmujący, właściciel, a może organizator wydarzenia? Odpowiedź nie jest oczywista, bo zależy zarówno od regulacji prawnych, jak i realnego podziału obowiązków między stronami.
Rola właściciela dmuchańca w zapewnieniu bezpieczeństwa konstrukcji
Właściciel urządzenia pełni fundamentalną funkcję w całym łańcuchu odpowiedzialności, ponieważ to on odpowiada za utrzymanie dmuchańca w stanie zgodnym z wymaganiami technicznymi. Oznacza to regularne przeglądy, dokumentację serwisową, kontrolę stopnia zużycia materiałów oraz monitorowanie wszelkich zmian konstrukcyjnych. Profesjonalne firmy używają certyfikowanych tkanin PVC o określonej gramaturze i odporności na rozerwania, co w praktyce przekłada się na mniejsze ryzyko awarii podczas intensywnego użytkowania.
Właściciel musi również zadbać o zgodność atrakcji z obowiązującymi normami PN-EN dotyczących urządzeń rekreacyjnych, w tym zasady stabilizacji poprzez odpowiednie kotwy, obciążniki lub systemy zabezpieczające przed podmuchami wiatru. Każda nieszczelność, osłabiony szew czy zużyty wentylator powinny zostać wykryte i naprawione zanim konstrukcja zostanie przekazana dalej. Właściciel ma zatem obowiązek utrzymywać pełną dokumentację potwierdzającą, że dmuchaniec jest dopuszczony do użytkowania, a jego parametry nie uległy pogorszeniu.
Co istotne, jeśli w momencie przekazania atrakcji stan techniczny jest wadliwy, odpowiedzialność spoczywa właśnie na właścicielu – nawet jeśli później urządzenie jest obsługiwane przez inną stronę. To on ma obowiązek dostarczyć konstrukcję sprawną, kompletną i zgodną z projektem technicznym.
Obowiązki wynajmującego podczas przygotowania i eksploatacji urządzenia
Wynajmujący – często będący jednocześnie operatorem atrakcji – odpowiada za to, co dzieje się z dmuchańcem od momentu montażu aż do zakończenia jego pracy podczas wydarzenia. W przeciwieństwie do właściciela, który dba o stan ogólny i serwisowy, wynajmujący musi zagwarantować prawidłowe przygotowanie konstrukcji w terenie.
Zadania operatora są wieloetapowe i obejmują w szczególności:
• dobór bezpiecznego miejsca pod instalację, zgodnie z wytycznymi producenta oraz normami technicznymi
• prawidłowy montaż kotew i systemu stabilizacji, z uwzględnieniem parametrów gruntu i spodziewanych warunków atmosferycznych
• bieżące monitorowanie pracy wentylatorów, zasilania oraz integralności poszycia podczas użytkowania
• kontrolę liczby uczestników, aby nie przekroczyć dopuszczalnego obciążenia
Wynajmujący musi działać w sposób przewidujący, reagować na zmiany pogody, a w sytuacji zagrożenia wstrzymać korzystanie z atrakcji. Jeśli operator nie dopilnuje zasad montażu lub dopuści do pracy urządzenie niewłaściwie zabezpieczone, odpowiedzialność spoczywa właśnie na nim.
Zakres odpowiedzialności organizatora wydarzenia w kontekście nadzoru i procedur
Organizator wydarzenia, choć nie zawsze odpowiada za techniczny stan dmuchańca, pełni kluczową rolę w zakresie nadzoru operacyjnego i bezpieczeństwa uczestników. Jego obowiązkiem jest zapewnienie, że atrakcja zostanie rozmieszczona w sposób zgodny z charakterem imprezy, przepływem ludzi oraz wymaganiami przeciwpożarowymi. Musi też dopilnować, aby wynajęta firma posiadała niezbędne dokumenty – od aktualnych przeglądów technicznych po instrukcje użytkowania i procedury ewakuacji.
Organizator odpowiada również za zapewnienie właściwej infrastruktury – przede wszystkim stabilnego źródła zasilania dla wentylatorów, strefy bezpieczeństwa wokół atrakcji oraz odpowiedniego oznakowania terenu. W praktyce oznacza to konieczność stworzenia harmonogramu nadzoru, który obejmuje obecność wyznaczonych osób odpowiedzialnych za kontrolowanie liczby użytkowników, kolejek oraz porządku wokół konstrukcji.
Gdy wydarzenie ma charakter masowy lub otwarty, organizator musi dodatkowo uwzględnić wytyczne lokalnych służb, takie jak straż pożarna czy sanepid. Ich zalecenia mogą obejmować minimalne odległości od innych obiektów, drogi ewakuacyjne czy procedury zamykania atrakcji przy pogorszeniu warunków pogodowych. Brak spełnienia tych wymogów może skutkować przejęciem odpowiedzialności za ewentualne incydenty, nawet jeśli sama konstrukcja była w pełni sprawna technicznie.
Najczęstsze zaniedbania i sposoby minimalizowania ryzyka podczas użytkowania dmuchańców
W praktyce wiele zdarzeń związanych z dmuchańcami wynika nie z błędów konstrukcyjnych, lecz z serii drobnych zaniedbań, które z czasem mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Do najczęstszych należą:
-
niewłaściwe kotwienie konstrukcji, często wynikające z pośpiechu lub braku wiedzy operatora
-
ignorowanie ostrzeżeń dotyczących prędkości wiatru i pozostawianie dmuchańca w pracy mimo wyraźnych sygnałów zagrożenia
-
brak kontroli nad liczbą dzieci bawiących się jednocześnie na atrakcji, co wpływa na przeciążenie materiału oraz zwiększa ryzyko kolizji
-
niedostateczny nadzór nad kablami zasilającymi i wentylatorami, szczególnie w warunkach dużego natężenia ruchu
-
korzystanie z urządzenia bez aktualnej dokumentacji technicznej lub po przeglądach wykonanych niezgodnie z normą
Minimalizowanie ryzyka wymaga wdrożenia wielowarstwowego systemu kontroli, obejmującego zarówno czynności techniczne, jak i organizacyjne. Kluczowa jest komunikacja między właścicielem, wynajmującym i organizatorem, jasny podział obowiązków oraz stałe monitorowanie atrakcji w trakcie jej użytkowania.
Stosowanie procedur awaryjnych, odpowiednie oznaczenia, dbałość o szkolenie personelu oraz skrupulatność w ocenie warunków pogodowych znacząco zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia incydentu. W branży eventowej nie ma miejsca na improwizację – bezpieczeństwo dmuchańców zależy od precyzyjnie zaplanowanych działań wszystkich stron zaangażowanych w ich obsługę.
Więcej na ten temat: rzeczoznawca dmuchańce.
