Tworzenie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku to proces wymagający precyzyjnej analizy wielu elementów konstrukcyjnych i instalacyjnych. Dokument ten, będący obowiązkowy przy sprzedaży czy wynajmie nieruchomości, dostarcza informacji o efektywności energetycznej budynku oraz jego zapotrzebowaniu na energię. Dla właścicieli, inwestorów i użytkowników końcowych stanowi istotne źródło wiedzy o kosztach eksploatacyjnych i wpływie nieruchomości na środowisko.
Przegrody zewnętrzne i ich izolacyjność cieplna
Jednym z kluczowych aspektów oceny energetycznej budynku są jego przegrody zewnętrzne – czyli elementy konstrukcyjne oddzielające wnętrze budynku od środowiska zewnętrznego. Należą do nich m.in. ściany zewnętrzne, dachy, stropy nad nieogrzewanymi pomieszczeniami, podłogi na gruncie oraz ściany fundamentowe.
Dla każdego z tych elementów obliczany jest współczynnik przenikania ciepła (U), który wskazuje, jak skutecznie dana przegroda zatrzymuje ciepło w budynku. Im niższy współczynnik U, tym lepsza izolacyjność termiczna przegrody, a co za tym idzie – mniejsze straty energii. W analizie uwzględnia się również sposób wykonania, zastosowane materiały oraz obecność mostków cieplnych, które lokalnie obniżają izolacyjność całej przegrody.
Dodatkowo, w przypadku budynków modernizowanych, analizie podlega także stan techniczny izolacji termicznej – czy została ona wykonana zgodnie z aktualnymi standardami oraz czy nie występują ubytki lub zawilgocenia, które mogą prowadzić do obniżenia skuteczności energetycznej.
Systemy grzewcze, wentylacyjne i chłodnicze
Instalacje techniczne budynku mają bezpośredni wpływ na jego zapotrzebowanie na energię końcową oraz pierwotną. Podczas tworzenia świadectwa energetycznego szczegółowo analizowane są wszystkie systemy odpowiedzialne za ogrzewanie, wentylację i chłodzenie, a także ich sprawność energetyczna.
W przypadku systemów grzewczych i ciepłej wody użytkowej brane są pod uwagę następujące aspekty:
-
rodzaj źródła ciepła (np. kocioł gazowy, pompa ciepła, ogrzewanie elektryczne),
-
sezonowa sprawność systemu grzewczego,
-
efektywność dystrybucji ciepła i straty przesyłu,
-
obecność systemów automatyki i regulacji temperatury.
Wentylacja – zarówno grawitacyjna, jak i mechaniczna (z odzyskiem ciepła) – oceniana jest pod kątem stopnia wymiany powietrza oraz efektywności energetycznej. W budynkach nowoczesnych stosuje się systemy wentylacji z rekuperacją, które odzyskują ciepło z powietrza wywiewanego, co znacząco redukuje straty energetyczne.
Systemy chłodzenia, szczególnie istotne w budynkach usługowych i biurowych, analizowane są pod względem ich sprawności sezonowej (SEER) oraz zastosowanych technologii ograniczających zużycie energii.
Okna, drzwi i przeszklenia – ich wpływ na bilans energetyczny
Stolarka otworowa, czyli okna, drzwi zewnętrzne oraz przeszklenia fasadowe, stanowi jeden z najistotniejszych elementów wpływających na bilans energetyczny budynku. Ich jakość, sposób montażu, parametry techniczne i rozmieszczenie mają bezpośrednie przełożenie na ilość energii potrzebnej do ogrzewania i chłodzenia pomieszczeń.
W przypadku analizy tych elementów podczas sporządzania świadectwa energetycznego, pod uwagę bierze się:
-
współczynnik przenikania ciepła (Uw) okien i drzwi – im niższy, tym lepiej,
-
rodzaj szyb – czy są to pakiety jedno-, dwu- czy trzyszybowe oraz czy zastosowano powłoki niskoemisyjne,
-
ramy – ich materiał (PVC, drewno, aluminium), szerokość oraz sposób izolacji,
-
sposób osadzenia i uszczelnienia – wpływa na eliminację mostków termicznych,
-
procentowy udział przeszkleń w całkowitej powierzchni elewacji,
-
orientacja względem stron świata – okna południowe mogą generować zyski ciepła, natomiast północne często przyczyniają się do strat.
Nie bez znaczenia jest również funkcja przesłon zewnętrznych, takich jak rolety, markizy czy żaluzje fasadowe. Ich obecność może ograniczyć przegrzewanie się pomieszczeń w okresie letnim, co z kolei redukuje zapotrzebowanie na chłodzenie i wpływa korzystnie na końcowy wynik energetyczny.
Stolarka o niskiej izolacyjności cieplnej stanowi poważne źródło strat energii. Z tego względu w dokumentacji, jaką jest certyfikat energetyczny budynku, parametry okien i drzwi mają swoje odrębne miejsce i są oceniane w kontekście całkowitej efektywności energetycznej obiektu.
Źródła energii odnawialnej i systemy wspomagające
W nowoczesnym budownictwie coraz większą rolę odgrywają instalacje wykorzystujące odnawialne źródła energii. Ich obecność może znacząco poprawić klasę energetyczną budynku i obniżyć jego zapotrzebowanie na energię pierwotną, co znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w treści świadectwa energetycznego.
Analizowane są tu następujące elementy:
-
instalacje fotowoltaiczne – ich moc, uzyski energii rocznej oraz stopień autokonsumpcji,
-
kolektory słoneczne – wykorzystywane do podgrzewu ciepłej wody użytkowej,
-
pompy ciepła – gruntowe, powietrzne, w układach monoblok lub split,
-
systemy odzysku ciepła – np. z wentylacji lub ścieków szarych,
-
kotły na biomasę – szczególnie w domach jednorodzinnych,
-
magazyny energii – pozwalające na zwiększenie wykorzystania energii z OZE.
Obecność takich rozwiązań pozwala nie tylko na uzyskanie lepszego wyniku energetycznego, ale też wpływa pozytywnie na ekologiczny wizerunek obiektu oraz może być podstawą do ubiegania się o dofinansowania. Kluczowe jednak jest, by systemy te były odpowiednio dobrane, zoptymalizowane i efektywnie zintegrowane z innymi instalacjami budynku.
Podczas sporządzania dokumentu, jakim jest certyfikat energetyczny budynku, uwzględnia się zarówno potencjał energetyczny tych instalacji, jak i ich realny wpływ na zużycie energii nieodnawialnej. Im większy udział energii z OZE, tym lepsza ocena końcowa i bardziej zrównoważony profil energetyczny budynku.
